|
|
|
START
DAR POMORZA

|
Statek został
zbudowany w stoczni Blohm und Voss w Hamburgu w roku 1909 jako
PRINZESS EITEL FRIEDRICH i pełnił rolę statku szkolnego Niemieckiej
Marynarki handlowej aż do wybuchu I wojny światowej. W czasie wojny
był bazą okrętów podwodnych w Kilonii, a po wojnie został przekazany
Francji w ramach odszkodowań wojennych. Tam zmieniono mu nazwę na
COLBERT i planowano wykorzystanie w roli statku szkolnego, ale w
końcu przekazano go baronowi de Foreste z Nantes jako rekompensatę
za zarekwirowanie w czasie wojny luksusowego jachtu TORANE.
Ostatecznie jednak adaptacji fregaty na jacht nie doszło. Statek
niszczał w Saint Nazare, aż w 1929 roku kupili go Polacy, którzy
poszukiwali żaglowca mogącego zastąpić wysłużóny statek żaglowy
"LWÓW".
Statek
przemianowano na POMORZE i przeholowano do Nakskov w Danii, gdzie po
generalnym remoncie nadano mu nazwę DAR POMORZA odzwierciedlając
fakt finansowania zakupu ze społecznych składek. Jego nazwa
nawiązuje do ofiarności mieszkańców Pomorza. Przybył do Polski i 30
lipca 1930 roku został uroczyście przekazany w użytkowanie Wyższej
Szkole Morskiej w Gdyni. Od tego czasu żaglowiec służył niezmiennie
szkoleniu przyszłych oficerów polskiej Marynarki Handlowej.
W latach
trzydziestych statek dwukrotnie opłynął kulę ziemską, pokonując przy
tym w roku 1937 trasę dawnych żaglowców dookoła Przylądka Horn.
Dwukrotnie wygrał regaty "Cutty Sark" w 1972 i 1980. Udział żaglowca
w tych regatach miał ogromny wpływ na ich rozpropagowanie w całym
świecie, a w szczególności w naszym rejonie. Wówczas był on bowiem
pierwszą jednostką , przybyła spoza tzw. żelaznej kurtyny. Wkrótce
dołączyli do niego inni...
Swój ostatni
rejs odbył w 1982 roku. Obecnie jako statek-muzeum stoi zacumowany w
porcie w Gdyni.
|
DANE TECHNICZNE
|
Rok
budowy: 1909
|
Pow.
żagli: 2 100 m2
|
|
Typ:
Fregata
|
Tonaż:
1561 BRT, wyporność: 2500
|
|
Dł. max:
93 m
|
Załoga:
189 osób
|
|
Dł.
kadłuba: 80,3 m
|
Armator:
Muzeum Morskie w Gdańsku
|
|
Wys. max:
41,4 m
|
Materiał
konstrukcyjny: stal
|
|
Szerokość: 12,6 m
|
Budowniczy: Stocznia Blohmund Voss, Hamburg, Niemcy
|
|
Zanurzenie: 5,7 m
|
Silnik
430 KM, MAN, Diesel
|
ISKRA
|
Druga już
jednostka o tej nazwie w historii polskiej Marynarki Wojennej.
Wodowanie nastąpiło 6 marca 1982 roku w Stoczni Gdańskiej wówczas
im. Lenina. 11 sierpnia 1982 roku nastąpiło pierwsze podniesienie
bandery i wcielenie okrętu do służby w Marynarce Wojennej. ORP
Iskra" II jest następcą i kontynuatorem tradycji żeglarskich
swojego poprzednika ORP Iskra" - trzymasztowego szkunera. Zwodowany
19 czerwca 1917 r. w Foxholl jako Vlissingen". W 1921 r. zmienia
właściciela oraz nazwę na St. Blanc". W dniu 1 stycznia 1927 r.
żaglowiec zostaje zakupiony przez Polską Marynarkę Wojenną i
otrzymuje nazwę ORP Iskra". Służy w marynarce jako okręt szkolny na
którym szkolą się słuchacze Szkoły Podchorążych Marynarki Wojennej.
Wybuch wojny zastał załogę Iskry" na morzu niedaleko Casablanki
gdzie zawija okręt 2 września 1939 r. W dniu 10 września 1939 r.
załoga Iskry" dała pokaz prawdziwej odwagi i poświęcenia ratując
załogę francuskiego krążownika minowego Pluton" na którym nastąpiła
eksplozja min. W listopadzie 1940 roku okręt zostaje wypożyczony
Anglikom i otrzymuje nazwę HMS Pigmy". Stanowił on wówczas bazę dla
brytyjskich kutrów torpedowych i ścigaczy okrętów podwodnych. 23
czerwca 1948 roku podniesiona zostaje ponownie polska bandera na ORP
Iskra" gdzie do końca swojej służby będą szkolić się podchorążowie
Wyższej Szkoły Marynarki Wojennej. 26 listopada 1977 roku okręt
zostaje wycofany ze służby i oddany na złom. Podczas swojej 50-cio
letniej służby na morzu ORP Iskra" przepłynęła 250 tys. Mm.
Dzisiejszą
ISKRĘ, smukłą barkentynę, zaprojektował polski konstruktor Zygmunt
Choreń. ISKRA była drugą jednostką w swojej klasie, od pierwszej -
"POGORII" - różni się kształtem rufy.
Zasadniczym zadaniem realizowanym przez ISKRĘ jest szkolenie
podchorążych Marynarki Wojennej, studentów Akademii im. Bohaterów
Westerplatte w Gdynii - przyszłych oficerów polskiej floty wojennej.
ISKRA jest
stałym uczestnikiem Regat Cutty Sark. W ich trakcie dokonała dwóch
podwójnych przejść przez Atlantyk, a w roku 1989 zdobyła główną
nagrodę regat - Trofeum Cutty Sark.
W roku 1996
roku ORP ISKRA powróciła do kraju po odbyciu szkoleniowej podróży
wokółziemskiej szlakiem wielkich żaglowców, dookoła Przylądka Horn.
57-cio osobową załogą dowodził komandor Czesław Dyrcz.
|
DANE TECHNICZNE
|
Rok
budowy: 1982
|
Pow.
żagli: 958 m2
|
|
Typ:
barkentyna
|
Tonaż:
299 BRT, wyporność 341 ton
|
|
Dł. max:
48,4 m
|
Załoga:
54 osób
|
|
Dł.
kadłuba: 42,7 m
|
Armator:
Marynarka Wojenna Rzeczypospolitej
|
|
Wys. max:
33,5 m
|
Materiał
konstrukcyjny: stal
|
|
Szerokość: 8,0 m
|
Budowniczy: Stocznia Gdańska
|
|
Zanurzenie: 3,8 m
|
Silnik:
310 KM, Diesel
|
KAPITAN
GŁOWACKI
|
Zbudowany w
1944 roku jako niemiecki kuter patrolowy, linie swojego kadłuba
zawdzięcza jeszcze wcześniejszej konstrukcji, a miamowicie duńskiemu
szkunerowi pilotewemu, znanemu z doskonałych właściwości morskich.
Zakupiony
przez Państwowe Centrum Wychowania Morskiego został wykończony jako
rybacki kecz gaflowy (234 m2 powierzchni żagli, 6,4 m
szerokości, 3,3 m zanurzenia, 70 BRT, silnik pomocniczy 135 KM). Był
statkiem szkolnym Szkoły Rybołówstwa Morskiego, łowił na Bałtyku i
Morzu Północnym. Załoga wynosiła wówczas 9 osób plus 14 uczniów. W
1967 roku został przekazany ośrodkowi Ligi Obrony Kraju w Jastarnii,
a trzy lata później trafił do ośrodka PZŻ w Trzebieży. W 1976 roku
wycofano go z ekspoatacji z powodu złego stanu technicznego.
Fundusze,
niezbędne do przeprowadzenia remontu kapitalnego, znalazły się
dopiero w 1984 roku. W 1986 roku HENRYK RYTKOWSKI powrócił na morze
po gruntownej przebudowie dokonanej przez Rybacką Stocznię Remontową
PPiUR "Szkuner" we Władysławowie. W wyniku przebudowy powstał
właściwie zupełnie inny, nowy żaglowiec, ze starego pozostał jedynie
szkielet i część poszycia. Zmieniono osprzęt jednostki
przekształcając ją w brygantynę.
Debiut
żaglowca w Regatach Cutty Sark odbył się w 1989 roku, gdzie przybył
on do Pool pod Londynem, a następnie wziął udział w regatach na
trasie Londyn-Hamburg. Jego kapitan oraz załoga bardzo szybko
zintegrowała się z resztą Floty, a statek zdobył sobie miano jednego
z najbardziej popularnych. Jednostka jest zadziwiająca szybka.
Tradycyjnie przyjazna rywalizacja łączy ją z brytyjskim ROYALISTEM
oraz irlandzkim ASGARDEM. W 1995 roku został przemianowany na
KAPITANA GŁOWACKIEGO.
|
DANE TECHNICZNE
|
Rok
budowy: 1944
|
Pow.
żagli: 337,5 m2
|
|
Typ:
Brygantyna
|
Tonaż:
99,4 BRT
|
|
Dł. max:
30,7 m
|
Załoga:
25 osób
|
|
Dł.
kadłuba: 24,3 m
|
Armator:
Polski Związek Żeglarski Polska
|
|
Wys. max:
22,4 m
|
Materiał
konstrukcyjny: drewno/stal
|
|
Szerokość: 6,4 m
|
Budowniczy: nieznany
|
|
Zanurzenie: 3,3-3,35 m
|
Silnik:
135 KM, Diesel
|
POGORIA

|
Niewiele jest żaglowców, których narodziny wzbudziły większe emocje niż
Pogoria, wysmukła barkentyna o strzelistych masztach i prostym stylowym
wnętrzu. Zbudowana w 1980 roku dla Bractwa Żelaznej Szekli - organizacja
o celach zbliżonych do STA - stanowiła własność Telewizji Polskiej,
która sfinansowała jej budowę i zapewniła środki na eksploatację
żaglowca. Podejrzewano, że Pogoria jest luksusowym jachtem jednego z
prominentnych przedstawicieli ówczesnego, politycznego establishmentu
kraju wkraczającego w ostry kryzys ekonomiczny.
Debiut Pogorii w regatach Cutty Sark miał
miejsce na trasie wyścigu Mon-Karlskrona żaglowiec pierwszy minął linię
mety, pozostawiając żaglowce klasy A daleko z tyłu.
Jednostka okazała się szybka, dzielna i
bezpieczna, oceną tę potwierdziły następne długie rejsy statku, wyprawa
na Antarktydę, gdzie żąglowiec spełniał rolę transportowca, przewożąc
ludzi i sprzęt z antarktycznej stacji PAN oraz rejs do Sri Lanki i z
powrotem z młodzieża na pokładzie (1983-84), znany jako Szkoła Pod
Żaglami, jako że jej uczesniczy godzili zwykłe obowiązki załogi żaglowca
z nauką. Wielki sukces Szkoły sprawił, że przedsięwzięciem i statkiem
zainteresowanili się Kanadyjczycy, którzy zorganizowali na jego
pokładzie podobną szkołe. W trakcie trwania Szkoły statek opłynął świat.
Kolejnym przedsięwzięciem była wyprawa zorganizowana w formie Szkoły w
latach 1988-89, z młodzieża z Polski, Stanów Zjednoczonych oraz Związku
Radzieckkiego. Pogoria pokonała wtedy trasę dookoła Przylądka Horn, w
bardzo trudnych warunkach, płynął w kierunku ze wschodu na zachód.
Na początku lat 90-tych Pogoria przyżyła
prawdziwe, chociaż nie-morskie zagrożęnie, kiedy okazało się, że brak
środków finansowych uniemożliwia przeprowadzenie niezbędnego remontu
klasowego. Sytuację uratowała jednak grupa żeglarzy z Gdyni, dzięki
których inicjatywie żaglowiec został objęty organizacją opieką tego
miasta. Wkrótce potem założyli oni stowarzyszenie STA - Polska.
|
DANE TECHNICZNE
|
Rok
budowy: 1980
|
Pow.
żagli: 1 000 m2
|
|
Typ:
Barkentyna
|
Wyporność: 342 tony
|
|
Dł. max:
46,8 m
|
Załoga:
53 osób
|
|
Dł.
kadłuba: 40,9 m
|
Armator:
STA, Polska
|
|
|
|
|
Wys. max:
33,5 m
|
Materiał
konstrukcyjny: stal
|
|
Szerokość: 8 m
|
Budowniczy: Stocznia Gdańska, Polska
|
|
Zanurzenie: 3,8 m
|
Silnik
310 KM, Diesel
|
ZAWISZA
CZARNY

|
Stalowy,
trzymasztowy szkuner sztakslowy Związku Harcerstwa Polskiego.
Pierwszym ZAWISZĄ CZARNYM był zakupiony w 1934 roku przez Związek
Harcerstwa Polskiego szwedzki szkuner PETREA, zbudowany w 1901 roku.
Pierwszy ZAWISZA CZARNY (ex SCHWARZER HUSAR) był drewnianym
trzymasztowym szkunerem gaflowym należącym również do Związku
Harcerstwa Polskiego. Ok. 432 m2powierzchni żagli, 37,6 m
długości całkowitej, 8,1 m szerokości, 3,1 m zanurzenia, 395 ton
wyporności. Zbudowany w 1901 roku przez stocznię I.E. Holma,
A.K.Gustafssons w RAA (Szwecja), jako żaglowiec frachtowiec PETREA o
takielunku trzymasztowego szkunera gaflowego.
Dzisiejszy
jest jednostką zbudowaną na bazie statku rybackiego CIETRZEW,
zbudowanego w 1952 roku, przebudowany powtórnie i przedłużony w 1967
roku. Statek charakteryzuje się bardzo silną budową.
Zawisza
Czarny uczestniczył w wielu regatach Cutty Sark. Stanowią one
uzupełnienie jego podstawowej formy działania, jakim są rejsy po
wodach Bałtyku, zwykłe dwutygodniowe, organizowane dla młodzieży
harcerskiej.
W 1984 roku,
w czasie regat atlantyckich, żaglowiec wsławił się przeprowadzeniem
brawurowej akcji ratowniczej w bardzo trudnych warunkach pogodowych,
w rejonie Bermudów, ratując część załogi żaglowca MARQUES, który
zatonął tam w niespodziewanym i niezwykle gwałtownym szkwale. Po
wzięciu rozbitków na pokład ZAWISZA pozostał nadal w rejonie
wypadku, poszukując ofiar, pomimo wysokiego stanu morza i bardzo
silnego wiatru. Na Bermudach - dokąd zawinął żaglowiec i jego załogę
witano jak bohaterów.
|
DANE TECHNICZNE
|
Rok
budowy: 1952 |
Pow.
żagli: 625 m2 |
|
Typ:
szkuner sztakslowy |
Tonaż:
164 BRT |
|
Dł. max:
42,7 m |
Załoga:
46 osób |
|
Dł.
kadłuba: 36,1 m |
Armator:
Związek Harcerstwa Polskiego |
|
|
|
|
Wys.
max: brak danych m |
Materiał
konstrukcyjny: stal |
|
Szerokość: 6,7 m |
Budowniczy: Stocznia Gdańska |
|
Zanurzenie: 4,5 m |
Silnik:
390 KM, Diesel |
|
|
|
|